ODDB: Białko w diecie (1)

with Brak komentarzy

Od zera do dietetycznego bohatera 

Dietetycznegobohatera


Białko w diecie


Białko jest głównym składnikiem budulcowym organizmu.

 

Białko:

  • nie kumuluje się w organiźmie
  • NIE JEST materiałem zapasowym
  • ulega ciągłemu rozpadowi i resyntesie w organizmie
  • 1/3 puli białek w organizmie pochodzi z pożywienia
  • organizm jest bardzo wrażliwy na niedobór białka pokarmowego
  • warunkiem dobrego stanu zdrowia jest takie komponowanie pożywienia, aby dostarczyć organizmowi białek pod względem ilościowym i jakościowym zgodnie z zapotrzebowaniem.

Przyswajalność białka zależy od:

  1. Składu aminokwasów
  2. Strawności – czyli podatności na działanie enzymów trawiennych w przewodzie pokarmowym
  3. Ilości innych składników pokarmowych, np. błonnik ogranicza przyswajalność.
  4. Wartości energetycznej pożywienia.
  5. Stanu fizjologicznego człowieka
  6. Stanu zdrowia
  7. Wieku i nasilenia procesów wzrostowych.

Rola białka w organizmie człowieka

  1. Wzrost
  2. Uzupełnienie naturalnych ubytków
  3. Naprawa tkanek
  4. Sterowanie procesami przemiany materii przez układy enzymatyczne
  5. Regulacja ważnych czynności życiowych przez hormony
  6. Udział w procesach obronnych organizmu
  7. Regulacja równowagi wodnej
  8. Regulacja równowagi kwasowo-zasadowej
  9. Funkcje transportowe białek
  10. Udział w procesach widzenia
Białka zbudowane są z aminokwasów.

Losy aminokwasów w organizmie:

65-80% aminokwasów uwalnianych z degradowanych białek komórek ulega w tych samych komórkach resyntezie do nowych cząstek białkowych
20-35% jest utleniana na miejscu, bądź po przeniknięciu do krwi i dotarciu do wątroby i nerek
Okres półtrwania białek:
  • mięśniowe ok 11 dni
  • mózgu 15 dni
  • serca 4 dni
  • nerek 2 dni
  • wątroby – niecały dzień

 

 

Stan odżywienia organizmu bada się poprzez sprawdzenie poziomu prealbumin, albumin i transferyny.
Mamy białka proste (albuminy, globuliny, prolaminy, histony, protaminy) oraz złożone (fosflipidy, nukleoproteiny, glikoproteiny, lipoproteiny).

Możemy białka podzielić także na:

 

PEŁNOWARTOŚCIOWE
  • zawierają wszystkie niezbędne aminokwasy w proporcjach zawierających ich maksymalne wykorzystanie do syntezy białek ustrojowych
  • na potrzeby wzrostu młodych organizmów i utrzymania organizmu przy życiu, dla prawidłowego rozwoju i wzrostu
  • białka pochodzenia zwierzęcego – jaja, przetwory mleczne, mięso zwierząt rzeźnych, drób, ryby

kurczak

jajka

ryba

CZĘŚCIOWO NIEPEŁNOWARTOŚCIOWE
  • zapewniają utrzymanie przy życiu, ale nie są wystarczające do prawidłowego wzrostu
  • zawierają wszystkie aminokwasy egzogenne, ale jeden lub kilka z nich występuje w ilościach niewystarczających dla organizmu człowieka
  • białka pochodzenia roślinnegociecierzyca

    fasola

    warzywa

NIEPEŁNOWARTOŚCIOWE
  • nie zabezpieczają potrzeb organizmu i nie zapewniają przeżycia
  • nie zawierają wcale lub zawierają minimalne ilości jednego lub kilku aminokwasów
  • np. żelatyna

Pojęcia powiązane dla zainteresowanych dotyczące tematu białek:
Wskaźnik aminokwasu ograniczającego
Wydajność wzrostowa białka
Wartość biologiczna białka

W następnym wpisie dowiesz się: jakie są rodzaje niedożywienia, jakie mogą być skutki nadmiaru lub niedoboru białka w diecie 🙂
Zapisz się do newslettera, aby być na bieżąco z nowościami na stronie!
I przyłącz się do SIERPNIOWEGO WYZWANIA! 🙂
Otrzymuj powiadomienia

Gwarancja - bez spamu!